Όταν ένα παιδί καλύπτει τα αυτιά του: Δεν πρόκειται πάντα για «ευαισθησία στους ήχους»

Όταν βλέπουμε ένα παιδί να καλύπτει τα αυτιά του, συχνά υποθέτουμε ότι παρουσιάζει ευαισθησία στους ήχους. Παρόλο που η ακουστική ευαισθησία μπορεί να αποτελεί έναν από τους λόγους, σίγουρα δεν είναι ο μοναδικός.

Ας δούμε πέντε πιθανούς λόγους για τους οποίους ένα παιδί μπορεί να καλύπτει τα αυτιά του και γιατί είναι σημαντικό να διερευνήσουμε λίγο περισσότερο αυτή τη συμπεριφορά, προτού αποφασίσουμε τι είδους υποστήριξη χρειάζεται.

  1. Ακουστική ευαισθησία (όταν οι ήχοι γίνονται αντιληπτοί ως υπερβολικά έντονοι)

Ορισμένα παιδιά βιώνουν καθημερινούς ήχους, όπως η φασαρία μέσα στην τάξη, ο θόρυβος από το σύρσιμο μιας καρέκλας, οι σχολικές συγκεντρώσεις ή το στεγνωτήρα χεριών, ως ιδιαίτερα έντονους ή ακόμη και επώδυνους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το παιδί καλύπτει τα αυτιά του ως έναν τρόπο να προστατευτεί από την υπερβολική ακουστική διέγερση.

  1. Αναζήτηση ακουστικών ερεθισμάτων (όταν ο ήχος παρουσιάζει ενδιαφέρον!)

Ίσως προκαλεί έκπληξη, αλλά ορισμένα παιδιά καλύπτουν τα αυτιά τους επειδή με αυτόν τον τρόπο αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται τους ήχους.

Όταν καλύπτουμε τα αυτιά μας, οι ήχοι μπορεί να ακούγονται πιο υπόκωφοι, βαθιοί ή σαν να έχουν ηχώ. Μάλιστα, ορισμένα παιδιά μπορεί να απολαμβάνουν να ακούν εσωτερικούς ήχους του σώματός τους, όπως την αναπνοή ή τους χτύπους της καρδιάς τους.

Επομένως, το κάλυμμα των αυτιών μπορεί ορισμένες φορές να αποτελεί μια μορφή αισθητηριακής εξερεύνησης και όχι απαραίτητα μια προσπάθεια αποφυγής των ήχων.

  1. Άγχος και συναισθηματική υπερφόρτιση

Το άγχος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί ανταποκρίνεται στους ήχους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ίδιος ο ήχος δεν αποτελεί απαραίτητα την κύρια αιτία της απορρύθμισης. Αντίθετα, καθοριστικό ρόλο μπορεί να παίζει το συνολικό επίπεδο άγχους του παιδιού.

Η χρήση ακουστικών προστασίας από τον θόρυβο μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση. Ωστόσο, εάν δεν υποστηρίξουμε παράλληλα τη διαχείριση του άγχους και την ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης, τα ακουστικά ενδέχεται να λειτουργούν απλώς ως μια προσωρινή λύση.

  1. Πόνος ή λοίμωξη στο αυτί

Είναι σημαντικό να λαμβάνουμε πάντα υπόψη και την πιθανότητα κάποιας ιατρικής αιτίας.

Καλύπτει το παιδί τα αυτιά του ακόμη και όταν βρίσκεται σε ένα ήσυχο περιβάλλον; Παρατηρείται αυτή η συμπεριφορά συστηματικά, ανεξάρτητα από την παρουσία ή την ένταση των ήχων;

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ενδέχεται να είναι χρήσιμη η επικοινωνία με έναν γιατρό, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο λοίμωξης, πόνου ή άλλης ενόχλησης στην περιοχή των αυτιών.

  1. Αναζήτηση ιδιοδεκτικών ερεθισμάτων (όταν η πίεση βοηθά στη ρύθμιση)

Ορισμένα παιδιά αναζητούν έντονη πίεση ή ιδιοδεκτικά ερεθίσματα, καθώς η πίεση γύρω από τα αυτιά ή το κεφάλι μπορεί να έχει ηρεμιστική και οργανωτική επίδραση.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί:

  • Πιέζει έντονα τα χέρια του πάνω στα αυτιά ή στο κεφάλι του.
  • Απολαμβάνει να φορά σφιχτά σκουφιά ή κουκούλες.
  • Αναζητά και άλλες δραστηριότητες που προσφέρουν έντονα ιδιοδεκτικά ερεθίσματα, όπως δραστηριότητες με αντίσταση ή μεταφορά βάρους.

Σε αυτή την περίπτωση, το κάλυμμα των αυτιών σχετίζεται λιγότερο με τους ήχους και περισσότερο με την προσπάθεια του παιδιού να αυτορρυθμιστεί μέσω της πίεσης.

Τι είναι σημαντικό να θυμόμαστε

Το γεγονός ότι ένα παιδί καλύπτει τα αυτιά του αποτελεί μια σημαντική ένδειξη, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παρουσιάζει «ευαισθησία στους ήχους».

Η κατανόηση του λόγου που βρίσκεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά μάς επιτρέπει να ανταποκριθούμε πιο αποτελεσματικά και να προσφέρουμε στο παιδί την κατάλληλη υποστήριξη.

Εάν παρατηρείτε συχνά αυτή τη συμπεριφορά, ένας εργοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της λειτουργίας της και να προτείνει εξατομικευμένες στρατηγικές, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του παιδιού και στο σχολικό του περιβάλλον.

Δημήτρης Γλυνός, BSc OT
Παιδιατρικός Εργοθεραπευτής – Θεραπευτής Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης SIT

Σχολιάστε